Συγκεντρώσαμε 4+1 θεατρικά έργα-ορόσημα που αξίζει να δεις αυτή την περίοδο στις αθηναϊκές σκηνές, είτε για να τα ανακαλύψεις πρώτη φορά, είτε για να τα ξαναδείς με νέα ματιά.
Υπάρχουν θεατρικά έργα που δεν εξαντλούνται ποτέ —όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσες φορές κι αν τα ξαναδείς, διότι κρύβουν μέσα τους μια σπάνια πυκνότητα αλήθειας για την υφή του κόσμου και την ανθρώπινη κατάσταση. Έτσι, παραμένουν αφοπλιστικά επίκαιρα. Κάθε νέα σκηνική ανάγνωση δεν τα φθείρει· αντίθετα, τα φωτίζει υπό διαφορετική γωνία και αποδεικνύει τη βαθιά τους αντοχή στον χρόνο.
Εμβληματικά έργα του 20ού αιώνα ή του τέλους του 19ου —από το υπαρξιακό σύμπαν του Samuel Beckett μέχρι την κοφτερή ματιά του David Mamet και την ανελέητη ψυχολογική καταβύθιση στον Edward Albee— ανεβαίνουν στις θεατρικές σκηνές ξανά και ξανά εδώ και δεκαετίες. Κι αυτό γιατί αντέχουν πολλαπλές σκηνοθετικές προσεγγίσεις, συνομιλούν με κάθε εποχή και εξακολουθούν να ασκούν ισχυρή έλξη στο κοινό.
Με αφετηρία αυτή τη διαχρονική δυναμική, συγκεντρώσαμε παρακάτω εμβληματικά έργα που αξίζει να δεις αυτή την περίοδο στις αθηναϊκές σκηνές —είτε για να τα ανακαλύψεις πρώτη φορά, είτε για να τα ξαναδείς με νέα ματιά.
Αμερικάνικος Βούβαλος του David Mamet
Θέατρο Σημείο
Σκηνοθεσία: Γιάννης Μπέζος
Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, ο Γιάννης Μπέζος σκηνοθετεί το εμβληματικό έργο του David Mamet, Αμερικάνικος Βούβαλος, στη σκηνή του Θεάτρου Σημείο.
Ένα έργο-ορόσημο της σύγχρονης αμερικανικής δραματουργίας, που φέρνει στο φως τη γυμνή αλήθεια ενός κόσμου σε ηθική κατάρρευση· την αποδόμηση του αμερικανικού ονείρου, τη μοναξιά, την ανάγκη για αγάπη και τη σκληρότητα μιας κοινωνίας που τα μετρά όλα με όρους κέρδους.
Πρωταγωνιστεί ο Γιώργος Νινιός που μετά την πολυσυζητημένη του ερμηνεία στο “Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα” επιστρέφει για να ενσαρκώσει έναν ρόλο κυνικό και τρυφερό ταυτόχρονα, έναν ήρωα χαμένο στον λαβύρινθο των αντιφάσεών του. Δίπλα του, οι Αντώνης Κρόμπας και Σταύρος Τσουμάνης συγκροτούν ένα εκρηκτικό τρίγωνο σχέσεων, φόβου, ματαίωσης και “υπόγειας“ αγάπης.
Σκηνοθετικό σημείωμα του Γιάννη Μπέζου
«Η σκηνή του θεάτρου Σημείο μετατρέπεται σε ασφυκτικό πεδίο σύγκρουσης, όπου η φιλία, η επιθυμία και η προδοσία συνυπάρχουν στην πιο ωμή, αλλά και ευάλωτη εκδοχή τους.
Ένα εμβληματικό έργο που επανέρχεται για να μας υπενθυμίσει την θολότητα του αμερικανικού ονείρου. Τρεις άνθρωποι παγιδευμένοι σε ψευδαισθήσεις επιτυχίας. Η ακατάσχετη φλυαρία τους και η θορυβώδης συμπεριφορά τους, πολύ απλά, υπογραμμίζουν την ακινησία τους. Και για άλλη μια φορά υπάρχει «μία σπίθα τρεμόσβηστη» – όπως λέει και ο Μανώλης Αναγνωστάκης- να μας παρηγορήσει.
Η ευαισθησία, πάντα καλά κρυμμένη, αποκαλύπτεται έστω και καθυστερημένα. Πενήντα χρόνια μετά την παρθενική του παρουσίαση, ο Αμερικάνικος Βούβαλος, είναι πεισματικά παρών».
Το έργο διαδραματίζεται σε ένα παλιατζίδικο μιας αμερικανικής μεγαλούπολης τη δεκαετία του ’70. Ο ιδιοκτήτης, ο Ντον, ένας μικροέμπορος παλιατζήδων, νιώθει ότι εξαπατήθηκε όταν πούλησε κατά λάθος ένα σπάνιο και πολύτιμο συλλεκτικό νόμισμα —τον «Αμερικάνικο Βούβαλο»— σε εξευτελιστική τιμή. Μαζί με τον νεαρό, σχεδόν αφελή προστατευόμενό του Μπομπ και τον οξύθυμο φίλο του Τιτς, καταστρώνει ένα σχέδιο για να διαρρήξουν το σπίτι του συλλέκτη και να πάρουν πίσω το νόμισμα.
Ερμηνεύουν: Γιώργος Νινιός, Αντώνης Κρόμπας, Σταύρος Τσουμάνης
Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ του Edward Albee
Θέατρο Ζίνα
Σκηνοθεσία: Σωτήρης Τσαφούλιας
Το εμβληματικό έργο του Έντουαρντ Άλμπυ, «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ», ένα από τα πιο συγκλονιστικά και βαθιά ανθρώπινα θεατρικά έργα του 20ού αιώνα παρουσιάζεται την τρέχουσα σεζόν στο Θέατρο Ζίνα, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Τσαφούλια.
Με το βαθιά ψυχογραφικό του βλέμμα, ο Σωτήρης Τσαφούλιας αναδεικνύει το έργο ως μια ανελέητη ψυχολογική παρτίδα, που αντανακλά τη διαχρονική αγωνία του ανθρώπου να ορίσει την ταυτότητά του μέσα σε έναν κόσμο που καταρρέει.
Τους πρωταγωνιστικούς ρόλους αναλαμβάνουν ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης και η Έφη Μουρίκη, ενώ στο πλευρό τους βρίσκονται ο Σπύρος Σταμούλης και η Ελεάνα Στραβοδήμου, σε ένα τετραπρόσωπο σχήμα υψηλής έντασης και υποκριτικής δεξιοτεχνίας, που φέρνει στο φως τη σκληρή αλήθεια πίσω από τις κοινωνικές μάσκες, τα παιχνίδια εξουσίας και τις προσωπικές μας ψευδαισθήσεις.
Το έργο, με αφορμή μια φαινομενικά απλή επίσκεψη ενός νεαρού ζευγαριού σε ένα ώριμο παντρεμένο ζευγάρι, εξελίσσεται σε μια νύχτα αποκαλύψεων, έντονων συγκρούσεων και συναισθηματικής απογύμνωσης, σε μια ιστορία που ισορροπεί ανάμεσα στο τραγικό και το ειρωνικά αστείο.
Σκηνοθετικό σημείωμα του Σωτήρη Τσαφούλια
Το έργο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Άλμπι παρουσιάζει μια έντονη, συναισθηματική και ψυχολογική σύγκρουση, εστιάζοντας στις σχέσεις και τις αλήθειες που κρύβονται πίσω από τις κοινωνικές
προσδοκίες και τις προσωπικές αντιφάσεις. Ένας άντρας και μια γυναίκα προσκαλούν ένα νεαρό ζευγάρι στο σπίτι τους για ποτό, και η συνάντηση εξελίσσεται σε έναν καταιγιστικό ψυχολογικό πόλεμο, αποκαλύπτοντας τα εσωτερικά τους τραύματα και τις κρυμμένες αλήθειες.
Οι διάλογοι είναι γεμάτοι από ασυνείδητα και συνειδητά παιχνίδια εξουσίας και αμφισβήτησης. Ο εσωτερικός κόσμος των χαρακτήρων
αποκαλύπτεται μέσω της συνεχούς διαστρέβλωσης και ανατροπής της πραγματικότητας που οι ήρωες προσπαθούν να δημιουργήσουν.
Η συνεχής αναφορά στο όνομα της Βιρτζίνια Γουλφ εντείνει τη διάσταση του έργου, παραπέμποντας στην έννοια του προσωπικού και συλλογικού παραλογισμού, αλλά και της κατασκευής ταυτοτήτων σε έναν κόσμο γεμάτο ψευδαισθήσεις.
Το έργο είναι επίκαιρο όσο ποτέ μια και αναλύει την ανθρώπινη φύση, τη ματαιότητα των κοινωνικών προσδοκιών και την αδυναμία επικοινωνίας, εξετάζοντας πώς οι ήρωες δημιουργούν ψευδαισθήσεις για να προστατευτούν από τη σκληρή πραγματικότητα.
Με τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη και την Έφη Μουρίκη.
Μαζί τους ο Σπύρος Σταμούλης και η Ελεάνα Στραβοδήμου
Cleansed της Sarah Kane
στο Θέατρο Προσκήνιο
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς
Όταν το χειμαρρώδες έργο της Βρετανίδας Sarah Kane παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1998, προκάλεσε κύμα αντιδράσεων από κοινό και κριτικούς. Σήμερα, όμως, ανεβαίνει συχνά σε πολλές θεατρικές σκηνές ανά τον κόσμο και θεωρείται ένα εμβληματικό έργο του τέλους του 20ού αιώνα από μια μοναδική περίπτωση ιδιοφυούς συγγραφέα, η οποία αυτοκτόνησε μόλις στα 28 της χρόνια.
Ο Δημήτρης Καραντζάς αναμετριέται με το “Cleansed”, 25 χρόνια μετά το εμβληματικό ανέβασμα του έργου από τον Λευτέρη Βογιατζή και όλα δείχνουν ότι κερδίζει το στοίχημα. To τρίτο κατά σειρά έργο της Sarah Kane (γνωστό στα ελληνικά με τον τίτλο «Καθαροί, Πια»), γραμμένο το 1998, αποτελεί ακόμη και σήμερα μια κρίσιμη αλληγορία, ένα σήμα κινδύνου για μια κοινωνία που απαγορεύει, καταστέλλει και εξουδετερώνει την αγάπη, την ελεύθερη βούληση και την πνευματικότητα.
Σε μια στιγμή της ανθρωπότητας που ξανανθίζουν οι πόλεμοι, ο φασισμός και ο συντηρητισμός το -ακόμη και σήμερα- σοκαριστικό έργο της Sarah Kane φαντάζει αναλλοίωτο στον χρόνο και πιο επίκαιρο από ποτέ. Ένα έργο – ποίημα, χωρισμένο σε 20 μικρές σκηνές, λειτουργεί σαν ένα μανιφέστο υπέρ του Ανθρώπου.
Σ’ ένα Πανεπιστημιακό Ίδρυμα, το οποίο διαχειρίζεται ο Τίνκερ, 6 πρόσωπα προσπαθούν να βρουν την ταυτότητά τους, τη φωνή τους και να ζήσουν έξω από ταξινομήσεις και στενά πλαίσια. Ο Γκράχαμ ψάχνει τον θάνατο, η Γκρέις ψάχνει τον αδελφό της και θέλει να γίνει αυτός, ο Καρλ ζητάει απόλυτη δέσμευση, ο Ροντ ψάχνει την ανεξαρτησία, ο Ρόμπιν προσπαθεί να σταματήσει τη φωνή που ακούει στο κεφάλι του, η Γυναίκα θέλει να βρει κάποιον να την σώσει και να την αναβαπτίσει.
Όλοι ψάχνουν την αγάπη και την αποδοχή, το δικαίωμα στη διαφορετικότητα σε μια κοινωνία πλήρως αποστεγνωμένη που «καθαρίζει» τους ανθρώπους από ό,τι θεωρεί απαγορευμένο. Ο Τίνκερ θα τους υποβάλλει – και θα υποβάλλει εαυτόν -στις πιο σκληρές
δοκιμασίες για να τους εξιλεώσει (ή για να τους τιμωρήσει;).
Ένα έργο σκοτεινό, λυρικό και βαθιά σωματικό, όπου οι ήρωες παλεύουν να αγαπήσουν και να αγαπηθούν σε έναν κόσμο που τους κατακερματίζει, με φόντο την αδυσώπητη εξουσία και την ακραία βία. Πόσο μπορείς να αντισταθείς για να διατηρήσεις την υπόσταση σου και την ελευθερία σου;
Επτά ηθοποιοί, επτά φωνές (εκφάνσεις του ίδιου υπαρξιακού αδιεξόδου) συνθέτουν μια πανανθρώπινη κραυγή που αναζητά την Κάθαρση. Ο Δημήτρης Καραντζάς σκηνοθετεί το πιο τολμηρό έργο του 20ού αιώνα με έναν εξαιρετικό θίασο: Χρήστος Λούλης, Μαίρη Μηνά, Δημήτρης Καπουράνης, Νατάσα Εξηνταβελώνη, Γιώργος Ζυγούρης, Νικολάκης Ζεγκίνογλου, Θανάσης Ραφτόπουλος.
Τέλος του Παιχνιδιού (Endgame) του Samuel Beckett
Θέατρο Ιλίσια
Σκηνοθεσία: Μάκης Παπαδημητρίου
Μια κωμωδία – καθρέφτης της ύπαρξής μας παρουσιάζεται την τρέχουσα θεατρική σεζόν στο Θέατρο Ιλίσια. Το αριστουργηματικό «Τέλος του Παιχνιδιού (Endgame)» του Samuel Beckett ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Μάκη Παπαδημητρίου, σε μια παράσταση που επιλέγει να δει κατάματα την ανάγκη των ανθρώπων να επικοινωνήσουν, ακόμα και όταν όλα γύρω τους –και μέσα τους– μοιάζουν κατεστραμμένα.
Ο Μάκης Παπαδημητρίου συναντά επί σκηνής τον Γιώργο Χρυσοστόμου, οκτώ χρόνια μετά την προηγούμενη εκρηκτική τους συνύπαρξη, για να ερμηνεύσουν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ντουέτα του παγκόσμιου θεάτρου.
Το εντυπωσιακό σκηνικό μάς μεταφέρει σε ένα καταφύγιο, μετά το τέλος του κόσμου. Ένα παιχνίδι φτάνει στο τέλος του ή μήπως το τελευταίο κομμάτι μιας παρτίδας ξαναρχίζει; Η σκηνοθετική προσέγγιση του Μάκη Παπαδημητρίου εστιάζει στον βαθιά ανθρώπινο πυρήνα του έργου: τέσσερις χαρακτήρες σε έναν ερειπωμένο κόσμο, που προσπαθούν να γεφυρώσουν τις αποστάσεις με λέξεις, βλέμματα, σιωπές.
Σιωπές, οι οποίες –όπως όρισε ο ίδιος ο Beckett– τηρούνται ευλαβικά, όχι από τυπολατρία, αλλά γιατί μέσα τους κρύβονται όλα τα αναπάντητα ερωτήματα της ύπαρξης.
Στην παράσταση το κωμικό στοιχείο κυριαρχεί. Σημειώνει ο σκηνοθέτης σχετικά: «Και ναι, υπάρχει και χιούμορ. Πολλές φορές σκοτεινό, άλλες φορές υπόγειο, πάντα αιχμηρό. Ο Beckett δεν γελάει για να ξεχάσει, γελάει για να αντέξει. Κι εμείς προσπαθούμε να τιμήσουμε αυτό το χιούμορ όπως του αξίζει: με ειλικρίνεια και μέτρο, χωρίς να προδώσουμε τη σιωπή του».
Το «Τέλος του Παιχνιδιού (Endgame)» αποτελεί μια καλλιτεχνική σύμπραξη δημιουργικών συντελεστών, όπου χορογραφία, μουσική, σκηνογραφία και φωτισμοί συντονίζονται με ακρίβεια, δημιουργώντας έναν κόσμο λιτό, ασφυκτικό και συνάμα βαθιά ποιητικό, όπου όσο κι αν όλα δείχνουν χαμένα, η ανάγκη να ειπωθεί κάτι και να ακουστεί κάτι, επιμένει.
Παίζουν
Χαμ: Μάκης Παπαδημητρίου
Κλοβ: Γιώργος Χρυσοστόμου
Ναγκ: Δημήτρης Ντάσκας
Νελ: Φραγκίσκη Μουστάκη
Εχθρός του Λαού του Χένρικ Ίψεν
Θέατρο Κνωσός
Διασκευή: Florian Borchmeyer & Thomas Ostermeier
Σκηνοθεσία: Thomas Ostermeier
O σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής της βερολινέζικης Schaubühne, Τόμας Όστερμάιερ, παρουσιάζει στην Αθήνα και το Θέατρο Κνωσός τη δική του εκδοχή του Εχθρού του Λαού, με ένα καστ σημαντικών Ελλήνων ηθοποιών.
Ο εμβληματικός Γερμανός σκηνοθέτης διασκευάζει και σκηνοθετεί το μνημειώδες έργο του Ίψεν, το οποίο έχει παρουσιάσει από το 2012 σε πάνω από 30 χώρες με τεράστια επιτυχία.
Ηθική ευθύνη ή οικονομικά συμφέροντα, διαφάνεια ή απόκρυψη της αλήθειας; Ως ευσυνείδητος επιστήμονας ο γιατρός Στόκμαν, που πρώτος υποστήριξε ότι η πόλη του μπορούσε να γίνει μια υποδειγματική λουτρόπολη, δεν θα διστάσει να αποκαλύψει δημοσίως ότι τα ιαματικά λουτρά αποδείχτηκαν μολυσμένα.
Αντιμέτωπος με τον δήμαρχο αδερφό του και την ιδιοτέλεια των συμπολιτών του, θα γίνει «εχθρός του λαού». Συνδυάζοντας τη σκηνική τόλμη και αρτιότητα με την κοινωνική ευαισθησία, ο Τόμας Όστερμάιερ δίνει σημερινή διάσταση στα ιψενικά ερωτήματα.
Παίζουν: Κωνσταντίνος Μπιμπής, Μιχάλης Οικονόμου, Λένα Παπαληγούρα, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Στέλιος Δημόπουλος, Άλκηστις Ζιρώ, Ιάσονας Άλυ
Αφήστε μια απάντηση